الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

45

تفسير مجمع البيان (فارسى)

مىگفتند : ما تو را جز بشرى مانند خود نمىبينيم ، يا پاسخ گفتار ديگرشان است كه مىگفتند : براى شما مزيتى بر خود نمىبينيم . . . « وَ لا أَعْلَمُ الْغَيْبَ » و مدعى نيستم كه علم غيب دارم تا شما را بر سود و زيانتان دلالت و راهنمايى كنم . و ممكن است معناى اين جمله آن باشد كه من علم غيب ندارم تا از ضمائر و اسرار درونى شما آگاه باشم ، و بنا بر اين معناى اين جمله پاسخ گفتار آنها است كه ميگفتند : اينان كه مىبينى پيرويت ميكنند در صورت ظاهر به تو ايمان آورده‌اند ولى در دل ايمانى به تو ندارند . و معناى گفتار آن حضرت روى اين معنى آن است كه من جز ظاهر كار آنها را نميدانم و جز خداى تعالى كسى از درون و ضمائر دل آنها خبر ندارد . « وَ لا أَقُولُ إِنِّي مَلَكٌ » و نميگويم كه من فرشته هستم تا از پيش خود از آسمان بشما خبر دهم بلكه من بشرى هستم كه جز از راه تعليم خداوند چيزى نميدانم ، و برخى گفته‌اند : يعنى من نميگويم از مرد و زن خلق نشده و از روحانيان عالم ديگرى هستم بلكه من هم مانند شما بشرى هستم كه خداى يگانه برسالت خويش مخصوصم داشته است . « وَ لا أَقُولُ لِلَّذِينَ تَزْدَرِي أَعْيُنُكُمْ لَنْ يُؤْتِيَهُمُ اللَّهُ خَيْراً » و دربارهء اين مردان با ايمانى كه شما كوچكشان ميشماريد و خوارشان ميدانيد و بخاطر اينكه آنها را در جامهء فقيران مشاهده ميكنيد در چشمتان خوار آيند نمىگويم : خداوند در آينده پاداش اعمالشان را نميدهد و ثوابى در نزد او ندارند ، بلكه هر چه خير است خدا بدانها ميدهد ، اما در دنيا توفيقشان دهد ، و اما در آخرت نيز با ثوابهايى كه بدانها عطا مىكند همه خيرها را به ايشان ميدهد . « اللَّهُ أَعْلَمُ بِما فِي أَنْفُسِهِمْ » و خدا بدانچه آنها از اخلاص و غيره در دل دارند داناتر خواهد بود . « إِنِّي إِذاً لَمِنَ الظَّالِمِينَ » كه اگر آنها را بخاطر ايمان ظاهريشان از خود طرد كنم و يا چيزى جز آنچه ميدانم درباره‌شان بگويم در اين هنگام از ستمگران خواهم بود